ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ

Διατροφή και Οστεοπόρωση

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ
Από στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και του Διεθνούς Ιδρύματος Οστεοπόρωσης εκτιμάται ότι 228 εκατομμύρια Αμερικάνων έχουν προσβληθεί από οστεοπόρωση, ενώ 1.5 εκατομμύρια κατάγματα καταγράφονται ετησίως, ως αποτέλεσμα αυτής. Στην Αγγλία εκτιμάται ότι 3 εκατομμύρια υποφέρουν από οστεοπόρωση. Παγκοσμίως καταμετρήθηκαν 1.66 εκατομμύρια κατάγματα του ισχίου το 1990 και εκτιμάται ότι αυτά θα φτάσουν τα 6.26 εκατομμύρια το 2050. Για την Ελλάδα δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία. Σε μια σχετική έρευνα αναφέρεται ότι τα κατάγματα του ισχίου αυξήθηκαν από 5100 το 1977 ( 55 κατάγματα/ 100,000 κατοίκους) σε 10953 το 1992 (107 κατάγματα ανά 100,000 κατοίκους). Το 1992 το 70% των ασθενών ήταν γυναίκες. Η πρόβλεψη για τα επόμενα 50 χρόνια είναι ότι ο αριθμός των ατόμων που θα υποφέρουν από οστεοπορωτικά κατάγματα θα τριπλασιαστεί έως και τετραπλασιαστεί. Τι σημαίνει όμως οστεοπόρωση.

Η οστεοπόρωση είναι μια νόσος, η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και δομική επιδείνωση του οστίτη ιστού, κάνοντας τα οστά πιο εύθραυστα και πιο δεκτικά σε κατάγματα του ισχίου, της σπονδυλικής στήλης και του καρπού. Η απώλεια οστού, η οποία συμβαίνει κατά την ενήλικη ζωή είναι μια φυσιολογική διαδικασία. Δεν αλλάζει η σύσταση του οστού, αλλά μειώνεται η οστική μάζα και πυκνότητα. Όταν η απώλεια της οστικής πυκνότητας γίνει τόσο μεγάλη, ώστε ο σκελετός να μην είναι σε θέση να αντέξει τις συνήθεις πιέσεις, τότε μιλάμε για οστεοπόρωση, μια κατάσταση με αυξημένη συχνότητα καταγμάτων.

Η απώλεια οστού συμβαίνει χωρίς συμπτώματα. Κάποιος μπορεί να μην ξέρει ότι πάσχει από οστεοπόρωση, μέχρι που τα οστά του γίνονται τόσο αδύναμα, ώστε μια ξαφνική πτώση ή κτύπημα να προκαλέσει κάποιο κάταγμα ή πτώση σπονδύλου. Τα πιο συνήθη οστεοπορωτικά κατάγματα είναι αυτά των σπονδύλων και του ισχίου. Η στατιστική δείχνει ότι οι γυναίκες είναι περίπου 4 φορές πιο πιθανές σε σχέση να εμφανίσουν οστεοπόρωση, αν και με την πάροδο του χρόνου, όλοι οι άνθρωποι χάνουν προοδευτικά οστική μάζα και γίνονται πιο τρωτοί στην οστεοπόρωση.

Η ακριβής αιτιολογία της οστεοπόρωσης δεν είναι πλήρως ξεκαθαρισμένη. Κάποιοι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν οστεοπόρωση σε σχέση με κάποιους άλλους. Οι παράγοντες, οι οποίοι αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης οστεοπόρωσης ονομάζονται «παράγοντες κινδύνου». Έχουν εντοπιστεί οι ακόλουθοι παράγοντες κινδύνου:

• Φύλο
• Μέγεθος σκελετού
• Ηλικία
• Οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης
• Εμμηνόπαυση, συμπεριλαμβανομένου και της πρώιμης ή χειρουργικής εμμηνόπαυσης
• Νευρογενής ανορεξία ή βουλιμία
• Δίαιτα χαμηλή σε ασβέστιο και βιταμίνη D
• Η χρήση κάποιων φαρμάκων, όπως τα κορτικοστεροιδή
• Χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες
• Μειωμένη φυσική δραστηριότητα
• Κάπνισμα
• Υπερβολική χρήση οινοπνεύματος

Οι γυναίκες μπορεί να χάσουν έως και 20% της οστικής τους μάζας σε διάστημα 5 – 7 ετών μετά την εμμηνόπαυση, με αποτέλεσμα να γίνονται περισσότερο επιρρεπείς στην εμφάνιση οστεοπόρωσης. Κρίνεται σκόπιμο, κάποιος που εμφανίζει έναν ή περισσότερους από τους παραπάνω παράγοντες κινδύνου να εξετάσει την κατάσταση των οστών του.

Η ολοένα αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης οστεοπόρωσης καταδεικνύει την ανάγκη για αύξηση των προληπτικών μέτρων ελέγχου της νόσου, ώστε να προλαμβάνεται εγκαίρως η εμφάνισή της.
Περί την ηλικία των 20 ετών, η μέση γυναίκα έχει αποκτήσει το 98% της σκελετικής μάζας. Η δημιουργία γερών οστών κατά την παιδική και εφηβική ηλικία μπορεί να είναι η καλύτερη άμυνα κατά της οστεοπόρωσης. Οι κυριότεροι τρόποι πρόληψης της οστεοπόρωσης θα μπορούσαν να συνοψιστούν ως εξής:

• Υγιεινή διατροφή
• Άσκηση
• Υγιεινός τρόπος ζωής (αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικής χρήσης οινοπνεύματος)
• Τακτικός έλεγχος της οστικής πυκνότητας.

Στόχος της διαιτητικής αγωγής για την οστεοπόρωση αποτελεί η καθυστέρηση ή ο περιορισμός της απώλειας της οστικής μάζας. Εντοπίζοντας τα επιμέρους στοιχεία μιας προληπτικής αλλά και θεραπευτικής αγωγής αυτά είναι:

1. Τα άτομα, τα οποία βρίσκονται σε κίνδυνο ανάπτυξης ή πάσχουν από οστεοπόρωση πρέπει να υιοθετήσουν μια ισορροπημένη διατροφή με επαρκή πρόσληψη ασβεστίου. Παρακάτω παρατίθενται οι σημαντικότερες πηγές πρόσληψης ασβεστίου:

• Πλούσια πηγή ασβεστίου αποτελούν όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι, τυρί) με πολύ καλό ποσοστό απορρόφησης. Με δεδομένο το γεγονός ότι η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου είναι από 800 – 1000 mg ημερησίως για υγιείς ενήλικες φτάνοντας έως 1200 – 1500 mg για ειδικές ομάδες πληθυσμού όπως τα παιδιά, οι έγκυες, οι θηλάζουσες, οι μετεμηνοπαυσιακές γυναίκες, τουλάχιστον 2 με 3 μερίδες γαλακτοκομικών (κατά περίπτωση) ημερησίως είναι απαραίτητες.
• Σημαντικές ποσότητες ασβεστίου εντοπίζονται στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (μπρόκολο, λάχανο, ραδίκια, σπανάκι, γογγύλια), στα φασόλια, στα ολόκληρα δημητριακά, με μειωμένο όμως βαθμό απορρόφησης. Κι αυτό καθώς η παρουσία οξέων όπως τα φυτικά και οξαλικά, δεσμεύουν ένα σημαντικό ποσοστό αυτού.
• Επίσης στα λιπαρά ψάρια και αυτά τα οποία καταναλώνονται με τα κόκαλα (π.χ. σαρδέλα).

• Στο σημείο αυτό είναι απαραίτητο να γίνει αναφορά σε άτομα τα οποία, είτε λόγω κάποιας ενδογενούς διαταραχής (π.χ. δυσανοχή στη λακτόζη) είτε λόγω μη αρέσκειας, δεν καταναλώνουν ικανοποιητικές ποσότητες γαλακτοκομικών προϊόντων. Σε αυτά είναι σημαντικό να ενισχυθεί το διαιτολόγιό τους με τροφές που αποτελούν καλές εναλλακτικές πηγές ασβεστίου. Οι περισσότερες όμως φυτικές τροφές που αναφέρθηκε ότι περιέχουν ασβέστιο, δεν εμφανίζουν υψηλό βαθμό βιοδιαθεσιμότητας αυτού. Για το λόγο αυτό συστήνεται η κατανάλωση τροφών με ικανοποιητική περιεκτικότητα άλλά και απορρόφηση του ασβεστίου αυτών από των οργανισμό. Τέτοιες είναι το σουσάμι και τα προϊόντα του, ταχίνι και χαλβάς, οι οποίες περιέχουν υψηλά ποσά ασβεστίου, τα οποία μάλιστα απορροφούνται σε ικανοποιητικό βαθμό, λόγω της μη παρουσίας σε αυτά τα τρόφιμα φυτικών οξέων. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η κατανάλωση 50 γρ. ταχινιού ή σουσαμιού ή χαλβά ημερησίως καλύπτει σημαντικό μέρος (της τάξεως του 30 – 40 %) της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης ασβεστίου για έναν ενήλικα.

Παρακάτω παρατίθενται οι περιεκτικότητες σε ασβέστιο των σημαντικοτέρων πηγών αυτού:

Τρόφιμο	Περιεκτικότητα σε ασβέστιο (στα 100 γρ.)
Γάλα πλήρες	120 mg
Γιαούρτι πλήρες	200 mg
Φέτα	384 mg
Παρμεζάνα	1220 mg
Μπρόκολο Βρασμένο	76 mg
Σπανάκι Βρασμένο	600 mg
Σαρδέλα	620 mg
Σουσάμι	750 mg
Ταχίνι	410 mg

2. Επιβάλλεται ο περιορισμός της κατανάλωσης της καφεΐνης.
3. Μείωση στην κατανάλωση των φυτικών ινών.
4. Αποφύγεί εφαρμογή διαιτών με υπερβολικές ποσότητες πρωτεΐνης.
5. Αποφυγή στην κατάχρηση οινοπνεύματος.
6. Ελάττωση ή διακοπή του καπνίσματος.
7. Υιοθέτηση ενός τακτικού προγράμματος άσκησης, το οποίο να περιλαμβάνει και ήπιες ασκήσεις με βάρη.
8. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ίσως χρειαστεί η χορήγηση συμπληρωμάτων ασβεστίου ή ακόμα και φαρμακευτική θεραπευτική αγωγή.


Με την επιμέλεια του Δ.Σ. του ΕΙΔ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

http://www.eumedline.eu/post/Diatrofh-kai-Osteoporwsh

Η ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ: ΟΦΕΛΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

Η σοκολάτα στο μικροσκόπιο: οφέλη και προβληματισμοί

Η σοκολάτα είναι ένα τρόφιμο που καταναλώνεται ευρύτατα ανά τον κόσμο και μάλιστα με ιδιαίτερη ευχαρίστηση. Αν και η άποψη που επικρατούσε επί χρόνια ήταν ότι η κατανάλωση σοκολάτας συμβάλλει θετικά στην εκδήλωση της παχυσαρκίας και του σακχαρώδη διαβήτη, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια έξαρση του επιστημονικού ενδιαφέροντος για τις θετικές δράσεις της σοκολάτας ειδικά στο καρδιαγγειακό σύστημα του ανθρώπου, για τις οποίες υπάρχει τεκμηρίωση από σημαντικό αριθμό κλινικών και επιδημιολογικών δεδομένων.

Η σοκολάτα παράγεται από τους καρπούς του κακαόδεντρου που φέρει τη λατινική ονομασία Theobroma cacao. Οι καρποί αυτοί, δηλαδή οι κόκκοι του κακάο, περιέχουν σε μεγάλη αναλογία μια κατηγορία ωφέλιμων συστατικών που λέγονται φλαβανόλες ή αλλιώς κατεχίνες, οι οποίες ανήκουν στα λεγόμενα φλαβονοειδή. Τα φλαβονοειδή ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία των πολυφαινολών, που θεωρούνται πολύτιμες για τον οργανισμό αντιοξειδωτικές ουσίες με τεκμηριωμένες ευεργετικές ιδιότητες. Θα πρέπει ωστόσο να επισημανθεί ότι το κακάο και η σοκολάτα δεν αποτελούν τη μοναδική πηγή πολυφαινολών. Όπως φαίνεται και στον Πίνακα 1, υπολογίσιμες συγκεντρώσεις φλαβανολών περιέχονται σε φρούτα όπως τα κεράσια, τα βερίκοκα, τα ροδάκινα και τα μήλα, στο πράσινο και το μαύρο τσάι και στο κόκκινο κρασί. Η περιεκτικότητα πολυφαινολών που υπάρχει σε 10 γραμμάρια μαύρης σοκολάτας κυμαίνεται μεταξύ 120 και 150 χιλιοστών του γραμμαρίου. Η ποσότητα αυτή είναι κατά 5 περίπου φορές μεγαλύτερη στην περίπτωση της σκόνης κακάο, ενώ ελαττώνεται σημαντικά στη σοκολάτα γάλακτος. Εκτός όμως από τους πολύτιμους αυτούς αντιοξειδωτικούς παράγοντες που λέγονται πολυφαινόλες, οι κόκκοι του κακάο περιέχουν και άλλα ωφέλιμα συστατικά που προάγουν την καλή υγεία του καρδιαγγειακού μας συστήματος. Για παράδειγμα, το κακάο περιέχει μικρές ποσότητες φυτικών στερολών και φυτικών ινών που έχει δειχθεί ότι μπορούν να συμβάλουν σε κάποιο βαθμό στη μείωση των λιπιδίων του αίματος. Επιπλέον, στο κακάο περιέχονται πολύτιμα μέταλλα και ιχνοστοιχεία όπως ασβέστιο, κάλιο, μαγνήσιο και χαλκός, που μπορούν επίσης να συμβάλουν στην ελάττωση του καρδιαγγειακού κινδύνου, επηρεάζοντας θετικά είτε τα επίπεδα των λιπιδίων είτε τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης. Αν και το ξηρό βάρος των κόκκων κακάο αποτελείται σε μεγάλο ποσοστό από λίπος (50-57%), η σύνθεση αυτού του λίπους είναι τέτοια που δεν οδηγεί σε αύξηση των λιπιδίων, αλλά απεναντίας ασκεί μια μάλλον ουδέτερη ή οριακά ευνοϊκή δράση στα λιπίδια του αίματος.

Επιδημιολογικές μελέτες παρατήρησης αλλά και μακροχρόνιας παρακολούθησης έχουν δείξει ότι η κατανάλωση προϊόντων κακάο και σοκολάτας προστατεύει σημαντικά από την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων. Σύμφωνα με μια πρόσφατη ανάλυση επτά μελετών που πραγματοποιήθηκαν σε ένα σύνολο 114.009 συμμετεχόντων από την Ιαπωνία, την Ολλανδία, τη Σουηδία, τη Γερμανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η σχετικά υψηλή κατανάλωση σοκολάτας σχετίζεται με μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου κατά 37% και μείωση του κινδύνου εμφάνισης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου κατά 29%, ενώ ουδέτερη φαίνεται να είναι η επίδραση στον κίνδυνο ανάπτυξης καρδιακής ανεπάρκειας. Επίσης, από τα δεδομένα της μίας και μοναδικής εξ όσων γνωρίζουμε μελέτης που εξέτασε τη σχέση της σοκολάτας με τον σακχαρώδη διαβήτη, διαπιστώθηκε ότι η κατανάλωση σοκολάτας προλαμβάνει σημαντικά τη μελλοντική εκδήλωση διαβήτη σε πληθυσμό Ιαπώνων ανδρών. Δεν μπορούμε ωστόσο με βάση τη συγκεκριμένη ανάλυση να αποφανθούμε για το ποια μορφή σοκολάτας προσφέρει τα περισσότερα καρδιαγγειακά και μεταβολικά οφέλη, καθώς σε όλες τις επιμέρους μελέτες που ενσωματώθηκαν στην ανάλυση αυτή δεν έγινε διαχωρισμός μεταξύ λευκής και μαύρης σοκολάτας, ούτε υπήρχαν λεπτομερή δεδομένα για συγκεκριμένες μορφές πρόσληψης σοκολάτας (π.χ. μπάρες σοκολάτας, σοκολατούχα ροφήματα, επιδόρπια με σοκολάτα κλπ.). Ενδέχεται η διαφορετική περιεκτικότητα σε κακάο, ζάχαρη και γάλα που έχουν οι διάφοροι τύποι σοκολατούχων ποτών και τροφίμων να επηρεάζει σε διαφορετικό βαθμό την καρδιαγγειακή υγεία των καταναλωτών, αλλά αυτό μπορεί να επιβεβαιωθεί μόνο μέσα από σωστά σχεδιασμένες κλινικές μελέτες, που θα διερευνούν την επίδραση διαφορετικών ειδών σοκολατούχων προϊόντων στους δείκτες υγείας των ατόμων που τα καταναλώνουν.

Υπάρχουν αρκετοί μηχανισμοί με τους οποίους οι πολυφαινόλες που περιέχονται στη σοκολάτα επηρεάζουν θετικά τη λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων, όπως συνοψίζεται στον Πίνακα 2. Καταρχήν, όπως προαναφέρθηκε, οι πολυφαινόλες αυξάνουν τη συνολική αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού παρέχοντας σημαντική ασπίδα προστασίας όχι μόνο για την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων, αλλά και πολλών άλλων νοσημάτων φθοράς, όπως είναι η νευροεκφυλιστική άνοια Alzheimer και οι κακοήθειες. Σε ό,τι αφορά ειδικά το καρδιαγγειακό σύστημα, η αντιοξειδωτική δράση των πολυφαινολών συνίσταται στην παρεμπόδιση της μετατροπής της <<κακής>> χοληστερόλης του οργανισμού στην επιβλαβή οξειδωμένη της μορφή. Η δράση αυτή είναι σημαντική, καθώς η οξειδωμένη μορφή της <<κακής>> χοληστερόλης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη δημιουργία των αθηρωματικών πλακών, που στενεύουν τον αυλό των αγγείων και οδηγούν συχνά σε εμφράγματα του μυοκαρδίου και εγκεφαλικά επεισόδια. Οι πολυφαινόλες διαθέτουν επίσης σημαντικές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Και αυτή τους η δράση θεωρείται σημαντική, καθώς έχει δειχθεί ότι η χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή αποτελεί τη βάση γένεσης των καρδιαγγειακών και όχι μόνο νοσημάτων. Επιπλέον, οι πολυφαινόλες έχουν την ικανότητα να βελτιώνουν σημαντικά τη λειτουργία του ενδοθηλίου, που αποτελεί την εσωτερική επικάλυψη του τοιχώματος των αγγείων και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το πόσο ελαστικά ή σκληρά θα είναι τα αγγεία μας. Το <<καλό>> ενδοθήλιο είναι πιο ανθεκτικό στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών, αναγεννάται εύκολα μετά από τραυματισμούς και παράγει ουσίες με αγγειοδιασταλτική δράση, που κρατούν τα αγγεία ανοικτά εξασφαλίζοντας καλή αιμάτωση σε ιστούς και όργανα. Έχει επίσης υποστηριχθεί ότι οι πολυφαινόλες κάνουν τους ιστούς του σώματος πιο δεκτικούς και ευαίσθητους στη δράση της ινσουλίνης που φυσιολογικά παράγει ο οργανισμός μας, και μειώνουν την ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων ώστε να μην σχηματίζονται τόσο εύκολα θρόμβοι στα αγγεία μας. Πρόσθετες θετικές δράσεις των πολυφαινολών που χρήζουν ωστόσο περαιτέρω τεκμηρίωσης περιλαμβάνουν τη μικρού βαθμού ελάττωση της αρτηριακής πίεσης και των λιπιδίων του αίματος, ειδικά σε όσους παρουσιάζουν διαταραχές των παραμέτρων αυτών.

Αν και όλες οι μορφές της σοκολάτας περιέχουν ωφέλιμα συστατικά, η μαύρη σοκολάτα είναι αυτή που έχει μελετηθεί περισσότερο λόγω της αξιοσημείωτα υψηλής της περιεκτικότητας σε πολυφαινόλες. Σύμφωνα με τα ενδιαφέρονται ευρήματα μιας ομάδας ερευνητών της Ιατρικής Σχολής του Harvard, η κατανάλωση μαύρης σοκολάτας έστω και για μικρό χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσει σε μικρού βαθμού μείωση των επιπέδων της ολικής και της λεγόμενης <<κακής>> χοληστερόλης στο αίμα, χωρίς ωστόσο να επηρεάζει σημαντικά τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων και της λεγόμενης <<καλής>> χοληστερόλης. Τα αποτελέσματα αυτά παρουσιάζουν ενδιαφέρον, καθώς έρχονται σε αντίθεση με αυτό που ενδεχομένως θα ανέμενε κανείς, ότι δηλαδή η μαύρη σοκολάτα λόγω της υψηλής της περιεκτικότητας σε θερμίδες και κορεσμένο λίπος επιδρά αρνητικά στα λιπίδια του αίματος.

Συμπερασματικά, η σοκολάτα διαθέτει πολλές ευνοϊκές δράσεις για την υγεία του ανθρώπου, ειδικά σε ό,τι αφορά τη λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων. Αυτό αποτελεί δικαίωση και ταυτόχρονα απενοχοποίηση για τους εκατομμύρια λάτρεις της σοκολάτας ανά τον κόσμο. Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι δεν έχουμε προς το παρόν στη διάθεσή μας μεγάλες κλινικές μελέτες που να έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να απαντήσουν στο ερώτημα αν η σοκολάτα μειώνει σε βάθος χρόνου την επίπτωση και κυρίως τη θνητότητα των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Επιπλέον, η σύσταση για ανεξέλεγκτη κατανάλωση σοκολάτας κρίνεται παρακινδυνευμένη, ειδικά σε άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος. Τα σοκολατούχα προϊόντα που κυκλοφορούν στο εμπόριο περιέχουν συνήθως μεγάλη ποσότητα ζάχαρης και θερμίδων και θα πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο. Υπενθυμίζεται εξάλλου ότι τα φρούτα και το πράσινο τσάι αποτελούν εξίσου καλές πηγές πολυφαινολών με σημαντικά μικρότερη θερμιδική περιεκτικότητα, και θα πρέπει συνεπώς να προτιμώνται ανεπιφύλακτα έναντι της σοκολάτας στα πλαίσια ενός ισορροπημένου και ολιγοθερμιδικού διαιτολογίου που αποσκοπεί στη διατήρηση φυσιολογικού βάρους σώματος.


















































Χρυσή Χ. Κολιάκη, Ιατρός
Νικόλαος Λ. Κατσιλάμπρος, Ομότιμος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

http://www.eumedline.eu/post/H-sokolata-sto-mikroskopio-ofelh-kai-provlhmatismoi

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΕΣ ΩΟΘΗΚΕΣ

Διατροφή και Πολυκυστικές Ωοθήκες

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS), που προβληματίζει στις ημέρες μας έως και το 15% των γυναικών σε γόνιμη ηλικία, αντικατοπτρίζει ένα φάσμα εκδηλώσεων, από διαταραχές περιόδου και ωορρηξίας έως υπογονιμότητα και σακχαρώδη διαβήτη.

Στα αίτια του συνδρόμου αυτού, συγκαταλέγονται τόσο η γενετική προδιάθεση, όσο και η επίδραση διαφόρων περιβαλλοντικών παραγόντων.

Την αποστολή της διέγερσης των ωοθηκών, προκειμένου να ωριμάσουν και να απελευθερώσουν ωάρια, έχουν αναλάβει στο σώμα της γυναίκας δυο ορμόνες, η θυλακιοτρόπος και η ωχρινοτρόπος. Όταν όμως οι ορμόνες αυτές παύουν να εκκρίνονται με την προκαθορισμένη ισορροπία μεταξύ τους, αρχίζουν τα πρώτα σημάδια του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών, με έντονες διαταραχές στο κύκλο εμμήνου ρύσεως. Η εμπλοκή όμως των ορμονών στο σύνδρομο αυτό, δεν περιορίζεται μόνο στις δυο που προαναφέρθηκαν, αλλά τόσο η ινσουλίνη όσο και η τεστοστερόνη έρχονται να διογκώσουν το σύνολο των διαταραχών, με υπερινσουλιναιμία, ινσουλινοαντίσταση (αντίσταση των ιστών να απαντήσουν στην ινσουλίνη) και κλινικά φαινόμενα όπως η υπερτρίχωση και η ακμή..

Γνωρίζουμε σήμερα πως για την εξέλιξη του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών, τεράστιο ρόλο παίζει η παχυσαρκία. Περίπου οι μισές από τις γυναίκες που πληρούν τα κριτήρια ένταξης στο σύνδρομο, εμφανίζουν ανδροειδή τύπο παχυσαρκίας (σχήμα μήλου) με συνεπακόλουθες επιδράσεις στα λιπίδια και στο σάκχαρο του αίματος.

Αυτομάτως λοιπόν η απώλεια βάρους, ανάγεται σε ένα 1ης τάξεως μέτρο ύφεσης του συνδρόμου, με συχνό αποτέλεσμα την αποκατάσταση της ωορρηξίας και την ομαλοποίηση της περιόδου.

Η διατροφή των γυναικών με PCOS, πρέπει να διέπεται από χαμηλή κατανάλωση τροφών πλούσιων σε απλά σάκχαρα, που ουσιαστικά επιδεινώνουν την υπερινσουλιναιμία και την ινσουλινοαντίσταση, όπως τα γλυκά, τα αναψυκτικά, η ζάχαρη σε όλες της τις μορφές, κ.άλλα.

Παράλληλα, η ένταξη σε ένα υποθερμιδικό διαιτολόγιο (εφόσον γίνεται προσπάθεια απώλειας βάρους) με χαρακτηριστικά, την κατανάλωση ανεπεξέργαστων δημητριακών (π.χ. ψωμί ολικής αλέσεως, αναποφλοίωτο ρύζι, κ.λ.π.), λαχανικών εποχής, φρούτων με χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο (π.χ. μήλο, εσπεριδοειδή, φράουλες) και πρωτεϊνών από ψάρι, κοτόπουλο και ημιαποβουτυρωμένα γαλακτοκομικά, αποτελεί το εφαλτήριο για την ουσιαστική αντιμετώπιση του συνδρόμου, μαζί με την όποια φαρμακευτική αγωγή έχει συνταχθεί από τον ειδικό ιατρό.

Συμπληρώματα διατροφής με μαγνήσιο, βιταμίνη Β6 ή ψευδάργυρο, που φαίνεται πως μπορεί να διαδραματίσουν κάποιο θετικό ρόλο για την γυναίκα, θα πρέπει να συστήνονται με σωστή αξιολόγηση ιστορικού, συμπτωματολογίας και διατροφικών συνηθειών και πάντα από τον ειδικό επιστήμονα διαιτολόγο.

Να τονισθεί τέλος, πως η συστηματική σωματική δραστηριότητα συμβάλλει μέγιστα, στην αντιμετώπιση της ινσουλινοαντίστασης που παρατηρείται, αλλά και στη ψυχική ισορροπία που συχνά διαταράσσεται στο πλαίσιο του συνδρόμου.

Με την επιμέλεια του Δ.Σ. του ΕΙΔ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

http://www.eumedline.eu/post/Diatrofh-kai-Polykystikes-Wothhkes

7 ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΙΩΣΕΤΕ ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΑΣ

7 βήματα για να μειώσετε το αλάτι στη διατροφή σας

Πόσες φορές έχετε πιάσει το μπουκάλι με το αλάτι και ρίχνετε στο φαγητό σας "λίγο για τη γεύση", χωρίς καν να το έχετε πρώτα δοκιμάσει; Σίγουρα το Νάτριο είναι απαραίτητο για το σώμα μας, σε μικρές όμως ποσότητες. Οι συστάσεις από παγκόσμιους οργανισμούς προβλέπουν πως ο μέσος άνθρωπος δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 2300mg Νατρίου την ημέρα. Κι αν σας ακούγεται πολύ, μάθετε πως αντιστοιχούν σε ένα κουταλάκι του γλυκού επιτραπέζιο αλάτι.

Η ποσότητα του αλατιού που θα πρέπει να καταναλώνεται είναι ακόμη χαμηλότερη για τα άτομα με υπέρταση. Συγκεκριμένα, το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA) συνιστά όχι περισσότερα από 1.500mg νατρίου ημερησίως.

Ενδεικτικά, μία σαλάτα ενός εστιατορίου μπορεί να περιέχει περισσότερα από 900mg νατρίου. Αν στην θεωρητικά «αθώα» επιλογή σας συναθροίσετε και το αλάτι από τα υπόλοιπα τρόφιμα που καταναλώνετε μέσα στη μέρα, θα καταλάβετε πως η διατροφή που ακολουθείτε μάλλον υπερβαίνει κατά πολύ τις συστάσεις.

Το αλάτι βρίσκεται καλά «κρυμμένο» μέσα στα τρόφιμα. Θα φανταζόσασταν ποτέ ότι στο ψωμί προστίθεται αρκετό Νάτριο; Κι όμως, μία φέτα μπορεί να περιέχει μέχρι και 300 mg. Επίσης, τα συσκευασμένα και κονσερβοποιημένα τρόφιμα είναι ιδιαίτερα πλούσια σε Νάτριο, κάτι που δύσκολα θα μπορούσατε να αντιληφθείτε μόνο με τη «δύναμη της γεύσης».

Μπορεί να μην έχετε αυξημένη πίεση, όμως όπως λέγεται και στους επιστημονικούς κύκλους "η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη". Πως μπορείτε λοιπόν να μειώσετε το Νάτριο απ’ τη διατροφή σας;

Σκεφτείτε «φρέσκα»

Τα περισσότερα συσκευασμένα και επεξεργασμένα τρόφιμα είναι ιδιαίτερα πλούσια σε αλάτι. Καταναλώστε φρέσκα φρούτα και λαχανικά και όχι κατεψυγμένα, κονσερβοποιημένα ή τουρσί. Επιλέξτε νωπά κρέατα και περιορίστε την κατανάλωση αλλαντικών, παστών και καπνιστών ψαριών.

Παίξτε με τις γεύσεις

Αφαιρέστε αλάτι και προσθέστε νοστιμιά βάζοντας διάφορα μπαχαρικά, λεμόνι, ξύδι, σκόρδο, πιπέρι, μαϊντανό ή δεντρολίβανο στις συνταγές σας. Αγοράστε ανάλατους ξηρούς καρπούς και προτιμήστε σάλτσα ελαιόλαδο-μπαλσάμικο στη σαλάτα σας, σε σχέση με διάφορες σως του εμπορίου πλούσιες σε Νάτριο. Στην περίπτωση που επιλέξτε τρόφιμα σε κονσέρβα φροντίστε να τα ξεπλύνετε με νερό. Αφαιρείτε έτσι αρκετά μεγάλη ποσότητα αλατιού.

Περιορίστε την κατανάλωση κάποιων προϊόντων

Βγάλτε το δοχείο με το αλάτι από το τραπέζι σας και μην προσθέτετε αλάτι κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος. Αυτές οι δύο μικρές αλλαγές μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση της πρόσληψης Νατρίου μέχρι και 30%.

Χρησιμοποιήστε μικρότερες ποσότητες κέτσαπ, μουστάρδας, μπάρμπεκιου ή σόγια σως. Αποφύγετε επίσης την κατανάλωση τροφίμων με πολλά συντηρητικά όπως είναι οι έτοιμες σάλτσες ή οι κύβοι για νοστιμιά που συνήθως είναι πλούσια σε αλάτι. Χρησιμοποιήστε υποκατάστατα αλατιού που περιέχουν Κάλιο αντί για Νάτριο, όπως το πράσινο αλάτι με κάλιο. Τα υποκατάστατα δεν ενδείκνυνται για νεφροπαθείς, καθώς σε αυτή την περίπτωση απαιτείται και ο περιορισμός του Καλίου.

Διαβάστε τις ετικέτες τροφίμων

Υπάρχουν τρόφιμα που έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι και μπορείτε να τα αναγνωρίσετε διαβάζοντας τις ετικέτες. Επιλέξτε συσκευασίες που αναγράφουν πως η περιεκτικότητα Νατρίου είναι μικρότερη από 0,12 γραμμάρια στα 100γρ. ή στα 100ml προϊόντος ("τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε νάτριο") ή ακόμη καλύτερα επιλέξτε τρόφιμα "πολύ χαμηλής περιεκτικότητας σε Νάτριο", αυτά δηλαδή που περιέχουν λιγότερα από 0,04 γραμμάρια Νατρίου στα 100γρ. ή στα 100mL προϊόντος. "Χωρίς Νάτριο" θεωρούνται τα προϊόντα με λιγότερα από 0,005 g Νατρίου στα 100γρ. Φροντίστε να καταναλώνετε μόνο ένα τρόφιμο που περιέχει περισσότερα από 500mg Νατρίου την ημέρα. Ιδιαίτερη προσοχή δώστε στις ετικέτες των χαμηλών σε λιπαρά τροφίμων, καθώς συχνά το αλάτι περιέχεται σε μεγαλύτερες ποσότητες για να δώσει γεύση.

Μάθετε τη "διάλεκτο"

Εκτός από το αλάτι, το νάτριο μπορεί να περιέχεται σε μεγάλο ποσοστό σε κάποια πρόσθετα τροφίμων. Αποφύγετε τρόφιμα που αναγράφουν στην ετικέτα τους πως περιέχουν γλουταμινικό μονονάτριο, αλγινικό, θειώδες, καζεϊνικό, βενζοϊκό Νάτριο, διττανθρακικό άλας νατρίου, καθώς και καρυκεύματα όπως η σάλτσα σόγιας, το άλας κρεμμυδιών και το άλας σκόρδου.

Προτιμήστε το σπιτικό φαγητό

Αποτελεί την ασφαλέστερη επιλογή, καθώς κάθε τι επεξεργασμένο, κατεψυγμένο ή έτοιμο σίγουρα περιέχει μεγαλύτερη ποσότητα Νατρίου. Στην περίπτωση που αποφασίσετε να φάτε εκτός σπιτιού, προτιμήστε εστιατόρια που προσφέρουν πολλές επιλογές φρέσκων φαγητών. Αν μπορείτε φάτε χωρίς πολύ ψωμί, καθώς είναι μία κρυφή πηγή αλατιού. Ζητήστε τη σως δίπλα από το πιάτο. Το να βουτάτε την άκρη του πιρουνιού στη σως, αντί να περιχύνετε με αυτή το φαγητό ή τη σαλάτα σας, σας εξασφαλίζει τόσο τη γεύση, όσο και τη χαμηλή περιεκτικότητα Νατρίου.

Διαλέξτε σάντουιτς με νωπά λαχανικά, φρέσκα μανιτάρια, αγγούρι, ντομάτα. Αν προτιμήσετε πίτσα, ζητήστε τη με λιγότερη σάλτσα, πιο πολλά φρέσκα λαχανικά όπως ντομάτα, μανιτάρια, πιπεριές και αποφύγετε τα αλλαντικά. Σε καταστήματα γρήγορου φαγητού επιλέξτε χάμπουργκερ με ψητό κοτόπουλο χωρίς καρυκεύματα. Αποφύγετε μεγάλες ποσότητες μαγιονέζας, κέτσαπ ή μουστάρδας, ζητήστε πατάτες χωρίς αλάτι και φτιάξτε τη σαλάτα στο salad bar. Σαλάτα ζυμαρικών, πατατοσαλάτα, ελιές, κρουτόν και μπέικον δεν αποτελούν τις καλύτερες επιλογές.

Με σύμμαχο το Κάλιο

Το Κάλιο μπορεί να ισορροπήσει την πρόσληψη Νατρίου, καθώς φαίνεται πως αυξάνει την απέκκρισή του από το σώμα. Ερευνητικά δεδομένα μάλιστα δείχνουν πως αύξηση στην πρόσληψη Καλίου μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των επιπέδων τόσο της συστολικής όσο και της διαστολικής πίεσης. Εισάγετε στη διατροφή σας τρόφιμα που το περιέχουν, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά αλλά και τα εμπλουτισμένα ροφήματα με κάλιο.

Τζόβα Ελίζα
Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

http://www.eumedline.eu/post/7-vhmata-gia-na-meiwsete-to-alati-sth-diatrofh-sas

ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΙΔΗΡΟΥ.. ΛΥΣΤΕ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΟΡΙΣΤΙΚΑ!

Έλλειψη σιδήρου.. Λύστε το πρόβλημα οριστικά!

Αν γυρίσετε κάποια χρόνια πίσω και θυμηθείτε τη μάχη που έδιναν οι μανάδες προκειμένου να αδειάσετε το πιάτο με το σπανάκι ή τις φακές, θα συνειδητοποιήσετε πως ξέρετε για τη σημασία του σιδήρου από την αρχή της παιδικής σας ηλικίας.

Βέβαια, ο γνωστός σε όλους Ποπάυ έπεσε θύμα επιστημονικού λάθους. Το σπανάκι περιέχει σίδηρο, όμως η περιεκτικότητά του είχε υπολογιστεί το 1870 δεκαπλάσια απ’ ότι είναι στην πραγματικότητα εξαιτίας ενός λάθους στα δεκαδικά ψηφία. Μπορεί τότε να γεννήθηκε ένας μύθος, όμως η έλλειψη σιδήρου κατατάσσεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως η υπ’ αριθμόν ένα διατροφική ανεπάρκεια παγκοσμίως και αποτελεί μέχρι και σήμερα μια πραγματικότητα.

Ανεπάρκεια και συμπτώματα.. Να πάρω συμπληρώματα;

Ο σίδηρος ανήκει στα μεταλλικά στοιχεία και είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου μέσω της αιμοσφαιρίνης, για την απελευθέρωση ενέργειας καθώς και για την ανάπτυξη και διαφοροποίηση των κυττάρων.

Η ανεπάρκειά του σχετίζεται με συμπτώματα όπως εξάντληση, ζαλάδα, πονοκέφαλοι, τριχόπτωση, εύθραυστα νύχια, μειωμένες ικανότητες μάθησης, μειωμένη μνήμη και ευαισθησία στις λοιμώξεις λόγω αποδυνάμωσης του ανοσοποιητικού συστήματος. Επίσης, το 50% των περιπτώσεων αναιμίας οφείλονται στην έλλειψη σιδήρου.

Τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να λειτουργήσουν ως βοηθητικά μέσα όταν τα αποθέματα σιδήρου στον οργανισμό είναι μειωμένα. Το πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση είναι ότι μετά το τέλος της θεραπείας οι αποθήκες θα αδειάσουν ξανά. Για να είναι μόνιμα τα αποτελέσματα πρέπει να εξασφαλίσετε τη λήψη επαρκών ποσοτήτων σιδήρου μέσω της διατροφής σας κατά τη διάρκεια, αλλά και μετά τη θεραπεία.
Και αν το ρίξατε ήδη στις φακές ξέρετε ότι το μεγαλύτερο μέρος του σιδήρου που τρώτε δεν απορροφάται;

Φίλοι κι εχθροί

Ο διαιτητικός σίδηρος υπάρχει σε δύο μορφές: τον αιμικό και τον μη αιμικό. Ο αιμικός ή αλλιώς ζωικός σίδηρος περιέχεται στα ζωικά τρόφιμα όπως το κόκκινο κρέας, τα ψάρια, τα πουλερικά, το συκώτι. Ο σίδηρος των φυτικών τροφίμων όπως τα φασόλια, οι φακές, κάποια φρούτα και λαχανικά, ονομάζεται μη αιμικός. Η διαφορά ανάμεσα στις δύο μορφές βρίσκεται στην απορρόφηση. Ο αιμικός σίδηρος απορροφάται πιο εύκολα από το σώμα μας σε ποσοστό 8% έως 40%, ενώ ο μη αιμικός απορροφάται δυσκολότερα σε ποσοστό 0,5% έως 6%.

Η βιταμίνη C έχει την ιδιότητα να αυξάνει την απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου. Για το λόγο αυτό ενδείκνυνται οι συνδυασμοί των πλούσιων σε σίδηρο τροφίμων με άλλα τρόφιμα που αποτελούν πηγές βιταμίνης C.

Από την άλλη μεριά συστατικά τροφίμων όπως οι ταννίνες που βρίσκονται κυρίως στο τσάι, καθώς και το ασβέστιο που συναντάται στα γαλακτοκομικά, "ανταγωνίζονται" το σίδηρο εμποδίζοντας την απορρόφησή του. Κάποια τρόφιμα, μέσα σ’ αυτά και το σπανάκι, περιέχουν οξαλοξικά οξέα και καθιστούν την απορρόφηση του διαιτητικού σιδήρου δύσκολη υπόθεση για τον οργανισμό.

Επομένως είναι σημαντικό όχι μόνο να επιλέγετε τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο, αλλά και να τα συνδυάζετε σωστά. Τι να φάτε λοιπόν;

Από τη θεωρία.. στην πράξη!

Επιλέξτε επιδόρπια πλούσια σε Βιταμίνη C: θα δράσουν συνεργιστικά με το σίδηρο των τροφίμων του κυρίως πιάτου αυξάνοντας την απορρόφησή του. Φρουτοσαλάτες με φρούτα όπως το ροδάκινο, το ακτινίδιο, οι φράουλες, τα πορτοκάλια και το γκρέιπφρουτ είναι ιδανικές. Βάλτε στη σαλάτα σας αρκετές ωμές πιπεριές κομμένες κατά προτίμηση με το χέρι, ρίξτε μπόλικο λεμόνι στο σπανακόρυζο και προτιμήστε σάλτσες με βάση τη ντομάτα αντί για τις λευκές. Ιδανική επιλογή αποτελούν και οι εμπλουτισμένοι χυμοί με βιταμίνη C, όπως αυτοί που περιέχουν έξτρα ποσότητα βιταμίνης.

Οι πρωτεΐνες των κρεάτων και των ψαριών: συμβάλλουν στην απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου. Δοκιμάστε φακές με σαρδέλες και φασόλια με τόνο σε νερό.

Διαλέξτε τα σωστά σνακς: Σωστές επιλογές τροφίμων για σνακ θα σας βοηθήσουν να καλύψετε τις ανάγκες σας. 2 φέτες γαλοπούλα με έναν 100% φυσικό χυμό πορτοκάλι ή 1 ποτήρι χυμός εμπλουτισμένος με σίδηρο και βιταμίνη C αποτελούν καλούς συνδυασμούς.

Προσέξτε την ώρα που καταναλώνετε κάποια τρόφιμα: Αν τα αποθέματα σιδήρου σας είναι χαμηλά, φροντίστε να πιείτε τσάι ή να φάτε σοκολάτα 1 ώρα πριν ή 2 ώρες μετά το γεύμα σας. Αποφύγετε επίσης την κατανάλωση κόκκινου κρασιού μαζί με το φαγητό.

Επίσης, τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι πλούσια σε ασβέστιο. Ο συνδυασμός τους με το διαιτητικό σίδηρο έχει ως αποτέλεσμα τη μειωμένη απορρόφηση. Μην τα καταναλώσετε μαζί με πηγές σιδήρου, αλλά επιλέξτε κάποια άλλη ώρα της ημέρας για να τα απολαύσετε.

Μάθετε να διαβάζετε τις ετικέτες τροφίμων: Μπορεί να ακούγεται λίγο βαρετό, είναι όμως απαραίτητο για να ξέρετε αν το τρόφιμο που επιλέγετε από τα ράφια του super market περιέχει όντως επαρκείς ποσότητες σιδήρου. Ένα τρόφιμο μπορεί να θεωρηθεί πηγή σιδήρου όταν περιέχει τουλάχιστον 2,1 mg σιδήρου στα 100 γραμμάρια ή ανά μερίδα εφόσον περιέχεται μόνο μία μερίδα στη συσκευασία. Πλούσια σε σίδηρο θεωρούνται τα τρόφιμα που περιέχουν τουλάχιστον 4,2 mg σιδήρου στα 100 γραμμάρια ή στη μία μερίδα της συσκευασίας. Εξετάστε ακόμη αν κάπου στην ετικέτα αναγράφεται η ύπαρξη EDTA (αιθυλενο-διαμινο-τετραοξικό οξύ). Το EDTA είναι ένα συντηρητικό που μειώνει την απορρόφηση σιδήρου από το σώμα κατά 50%.

Τζόβα Ελίζα
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

http://www.eumedline.eu/post/Elleipsh-sidhroy-Lyste-to-provlhma-oristika

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διατροφικές προτάσεις στην πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη

Ο J.M.Mbanya, Πρόεδρος της Διεθνούς Συνομοσπονδίας για τον Διαβήτη (International Diabetes Federation) σε πρόσφατη συνέντευξή του στο διεθνές πρακτορείο ειδήσεων Reuters ανέφερε ότι ο διαβήτης αποτελεί για την παγκόσμια υγεία το tsunami του 21ου αιώνα. Έχει υπολογισθεί ότι πάνω από 366 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως παρουσιάζουν διαβήτη και το σημαντικότερο είναι ότι η συχνότητά αυξάνεται ραγδαία και με γεωμετρικό ρυθμό ώστε να προδικάζεται ότι σε 20 χρόνια ο διαβήτης θα ταλαιπωρεί πάνω από 600 εκατομμύρια συνανθρώπους μας.

Το κόστος του διαβήτη μεταφράζεται σε πολλά δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά το κυριότερο είναι ότι ο διαβήτης αποτελεί την αιτία θανάτου για κοντά σε 5 εκατομμύρια συμπολίτες μας σε ετήσια βάση, ήτοι σε ένας θάνατος λόγω του διαβήτη κάθε 7 δευτερόλεπτα.

Στατιστικές μελέτες ανεβάζουν τον αριθμό των διαβητικών στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως φύλου κοντά στο 8%, οπότε ο διαβήτης στην χώρα μας φαίνεται να μειώνει το προσδόκιμο αλλά και την ποιότητα ζωής σε περίπου 1.000.000 άτομα. Τα ποσοστά όμως του «προ-διαβήτη», μια κατάστασης που ακόμα δυνητικά είναι αναστρέψιμη τουλάχιστον για μεγάλο χρονικό διάστημα, εμφανίζονται συντριπτικά υψηλά στη χώρα μας συγκριτικά με τι άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Το ¼ των ενηλίκων ανδρών σήμερα βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν «επίσημο» διαβήτη μια που εμφανίζουν το λεγόμενο μεταβολικό σύνδρομο.

Η υιοθέτηση δυτικών προτύπων διατροφής και μείωση της φυσικής δραστηριότητας θεωρείται σήμερα η «ρίζα» του κακού. Βασικό χαρακτηριστικό του μεταβολικού συνδρόμου είναι η παρουσία παχυσαρκίας και μάλιστα της κοιλιακής (σωματότυπος ως μήλο και όχι σαν αχλάδι). Αυτή η κεντρική εναπόθεση λίπους οδηγεί στην ανάπτυξη του φαινομένου της ινσουλινοαντίστασης που αργά πλην σταθερά θα εξαντλήσει όλες τις εφεδρείες του οργανισμού στο να αντιμετωπίζει τις αυξήσεις του σακχάρου αίματος. Το μέλλον για τη χώρα μας προβλέπεται αρκούντως ζοφερό, μια που είμαστε οι «πρωταθλητές» στην Ευρώπη στα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας και ήδη ο τύπος 2 διαβήτη, αυτός που παλιότερα αποκαλείτο «των ενηλίκων» με εμφάνιση μετά τα 40 έτη, διαγιγνώσκεται ήδη σε πολλούς εφήβους στη χώρα μας.

Επομένως η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του συνοδού της συνδρόμου της ινσουλινοαντίστασης αποτελεί το κλειδί που θα ανοίξει την πόρτα της ελπίδας για την ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων.

Τα γεύματα και ροφήματα με βάση τη σόγια αποτελούν μια παραδοσιακή ευρέως διαδομένη συνήθης διατροφή σε πολλούς ασιατικούς πληθυσμούς. Υπάρχουν σήμερα πολλές μελέτες που έχουν αποδείξει την μεγάλη συνεισφορά της διατροφής με σόγια σε μια σειρά παθολογικών καταστάσεων. Παράλληλα οι πρωτεΐνες που λαμβάνονται σε αφθονία από την σόγια είναι σχεδόν ισοδύναμες, όσον αφορά τα απαραίτητα αμινοξέα, με εκείνες που προσλαμβάνονται από την βρώση κρέατος. Εκτός όμως του ότι η σόγια αποτελεί μια υψηλής βιολογικής αξίας πηγή πρωτεϊνών, παρουσιάζεται να διαθέτει στην ευεργετική της φαρέτρα τις ισοφλαβόνες που επίσης έχει δειχθεί να έχουν πολλές ευεργετικές βιολογικές δράσεις.

Πολλές ερευνητικές ομάδες έχουν πλέον καταλήξει και αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η διατροφή με σόγια, οδηγεί στην απώλεια σωματικού βάρους αλλά και έχει μια ευνοϊκή επίδραση στην συχνά συνυπάρχουσα δυσλιπιδαιμία, μειώνοντας τις τιμές των αθηροματογόνων λιπιδίων. Η δυσλιπιδαιμία αλλά και η παχυσαρκία αποτελούν όπως προαναφέρθηκε βασικό στοιχείο στην εμφάνιση της ινσουλινοαντίστασης και η μη φαρμακευτική αλλά με διατροφικά μέσα καταπολέμησή της πρέπει να αποτελεί μια ασφαλή πρώτη επιλογή. Έτσι για παράδειγμα η κατανάλωση 40 γραμμαρίων σόγιας την ημέρα μπορεί να μειώσει κατά 5-10% περίπου τις τιμές των επιβλαβών καρδιαγγειακών παραγόντων όπως η LDL – χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια αλλά και άλλων ενδοθηλιακών παραγόντων.

Συμπερασματικά, ένας μεγάλος αριθμός μελετών έχει αποδείξει τις ευεργετικές επιδράσεις του διαιτολογίου με σόγια στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Έχει δειχθεί ότι επιταχύνει το αίσθημα κορεσμού και μειώνει το βάρος παχύσαρκων ατόμων. Η μείωση του βάρους σε συνδυασμό με τη βελτίωση του φαινομένου της λιποτοξικότητας, με την μείωση των λιπιδίων, έχει ευεργετικές είσης δράσεις στην καταπολέμηση της ινσουλινοαντίστασης, του βασικού εκείνου παθοφυσιολογικού μηχανισμού στην εξελικτική πορεία στην επέλευση του κλινικού διαβήτη.

Παναγιώτης Γ.Χαλβατσιώτης
Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας
Β’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο
Πανεπιστημίου Αθηνών
Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» 

http://www.eumedline.eu/post/Diatrofikes-protaseis-sthn-prolhpsh-toy-sakxarwdh-diavhth

ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΓΕΡΑ ΟΣΤΑ

Βασικά βήματα για γερά οστά

Η οστική πυκνότητα είναι ένα μέγεθος που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, αλλά ποιοι είναι αυτοί οι 3 πιο σημαντικοί, που μπορούν να μας βοηθήσουν να αυξήσουμε ή να διατηρήσουμε την οστική μας πυκνότητα και να αποφύγουμε την οστεοπόρωση;

1) Βιταμίνη D

Η βιταμίνη D σχετίζεται με την οστική πυκνότητα, καθώς βοηθάει στην απορρόφηση του ασβεστίου, ρυθμίζει τις θυρεοειδικές ορμόνες, αποτρέποντας την απώλεια οστικής μάζας και σχετίζεται με ομαλή επιμετάλλωση των οστών. Ταυτόχρονα, δυναμώνει τους μύες μειώνοντας τον κίνδυνο πτώσης και άρα και τον κίνδυνο κατάγματος.

Η βιταμίνη D έχει την ιδιαιτερότητα ότι παράγεται στο σώμα και συγκεκριμένα στο δέρμα μέσω της έκθεσης στον ήλιο. Βιταμίνη D μπορούμε να πάρουμε και από κάποια τρόφιμα. Παρόλο που με μια πρώτη ματιά θα έπρεπε όλοι να έχουμε επαρκή βιταμίνη D, έχει φανεί από μελέτες ότι ο επιπολασμός της έλλειψης βιταμίνης D είναι ιδιαιτέρως υψηλός, ακόμη και σε χώρες με μεγάλη ηλιοφάνεια, όπως οι Ελλάδα. Οι λόγοι γι’ αυτό περιλαμβάνουν την μικρή έκθεση στον ήλιο, τη μόλυνση της ατμόσφαιρας, την κάλυψη σχεδόν όλου του σώματος με ρούχα κ.ά.

Η έλλειψη βιταμίνης D είναι μεγαλύτερη στους ηλικιωμένους, καθώς η παραγωγή της από το δέρμα μειώνεται με την ηλικία, ενώ ταυτόχρονα ο τρόπος ζωής αλλάζει και οι δραστηριότητες κάτω από τον ήλιο μειώνονται [3]. Έρευνες δείχνουν ότι τα επίπεδα βιταμίνης D σχετίζονται θετικά με την οστική πυκνότητα και ότι η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D από ηλικιωμένους μπορεί να αυξήσει την οστική πυκνότητα και να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης κατάγματος.

2) Ασβέστιο

Το ασβέστιο είναι το βασικό συστατικό των οστών. Τα οστά αποτελούν την αποθήκη του ασβεστίου στο σώμα και προμηθεύουν το σώμα με ασβέστιο όταν υπάρχει ανάγκη.

Η συνιστώμενη πρόσληψη ασβεστίου ποικίλει ανά ηλικία (αυξάνεται στην εφηβεία και μετά την εμμηνόπαυση). Πηγές ασβεστίου είναι κυρίως το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί, αλλά και άλλες τροφές όπως το μπρόκολο, τα σύκα, το πορτοκάλι, οι σαρδέλες κ.ά., που περιέχουν όμως πολύ μικρότερες ποσότητες ασβεστίου. Οι ανάγκες σε ασβέστιο μπορούν να καλυφθούν με καθημερινή πρόσληψη τροφίμων σε ασβέστιο, π.χ. 1 ποτήρι γάλα, 1 κεσεδάκι γιαούρτι, 30 γρ. τυρί και 4 σαρδέλες.

Η χορήγηση συμπληρωμάτων ασβεστίου είναι σύνηθες φαινόμενο, ειδικά μετά την εμμηνόπαυση, όμως η πρόσληψη του από φυσικές πηγές είναι προτιμότερη, καθώς οι πηγές αυτές περιέχουν και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Οι μεγαδόσεις ασβεστίου ενδέχεται να είναι επιβλαβείς για την καρδιαγγειακή υγεία και υπάρχει μία πιθανή μείωση της απορρόφησης φωσφόρου.

Άλλωστε, έχει φανεί ότι η χορήγηση συμπληρωμάτων ασβεστίου μόνο έχει μικρή επίδραση στην απώλεια οστών και στην οστική πυκνότητα. Η χορήγηση όμως συνδυασμού βιταμίνης D και ασβεστίου επιφέρει βελτίωση στην οστική υγεία.

3) Φυσική Δραστηριότητα

Η φυσική δραστηριότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής έχει συσχετιστεί με καλύτερη οστική υγεία, δυνατότερα οστά και μύες και μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης.

Το είδος της άσκησης που ενδείκνυται για τη δράση αυτή είναι μέτριας προς έντονης σωματική δραστηριότητα και περιλαμβάνει έντονο περπάτημα, τρέξιμο, βάρη, ορειβασία κ.ά.. Οι δραστηριότητες χαμηλότερης έντασης και το αερόμπικ χωρίς βάρη έχει φανεί ότι δεν επηρεάζουν την οστική πυκνότητα.

Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την οστική υγεία είναι η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης και φωσφόρου, το κάπνισμα, το αλκοόλ κ.ά..
Τέλος, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η προσπάθεια για οστική υγεία δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στα άτομα αυξημένου κινδύνου που είναι οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση. Αντιθέτως, τα γερά οστά χτίζονται από τα πρώτα χρόνια και η σωστή διατροφή και άσκηση εφ’ όρου ζωής μπορούν να προλάβουν την οστεοπενία και την οστεοπόρωση αργότερα, μία ασθένεια που αφορά τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες.

Μελαδάκη Δήμητρα
Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, M.Sc

http://www.eumedline.eu/post/Vasika-vhmata-gia-gera-osta

 

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ: ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ;

Βιολογικά τρόφιμα: Αναγκαία για την υγεία των παιδιών;

Η Χρήση των Φυτοφαρμάκων

Τα φυτοφάρμακα ταξινομούνται σύμφωνα με την χρήση τους σε εντομοκτόνα, μυκητοκτόνα, ζιζανιοκτόνα, ποντικοκτόνα, ενώ σύμφωνα με την χημική τους δομή, σε καρβαμιδικά, οργανοφωσφορικά, τριαζίνες, τριαζόλες, πυρεθροειδή και άλλα. Από τις ομάδες αυτές, τα οργανοφωσφορικά έχουν την πιο ευρεία χρήση σε όλο τον κόσμο, με χρήση σε καλαμπόκι, σιτηρά, σόγια και σε διάφορα φρούτα και λαχανικά. Η τοξικότητα των διαφόρων αυτών ουσιών έχει ελεγχθεί και έχουν τεθεί μέγιστα επιτρεπόμενα ποσοστά, πάνω από τα οποία οι ουσίες αυτές αποτελούν δηλητήριο. Η τοξικότητα αυτή όμως συσχετίζεται με την ευαισθησία και το στάδιο ανάπτυξης του οργανισμού και αυτό εμφανίζεται ιδιαίτερα στα έμβρυα, καθώς και στα πρώτα χρόνια ανάπτυξης των παιδιών.

Πολλές φορές, η έκθεση των παιδιών στα φυτοφάρμακα μπορεί να ξεπεράσει αυτή των ενηλίκων. Για παράδειγμα, τα μωρά παίρνουν περισσότερες αναπνοές, δηλαδή εισπνέουν περισσότερο αέρα ανά kg βάρους στο λεπτό από τους ενήλικες, και παρουσιάζουν μεγαλύτερη επιφάνεια δέρματος εκτεθειμένη στο περιβάλλον, ανά kg Βάρους. Επίσης, επειδή η κίνηση και το παιχνίδι είναι περιορισμένη στο έδαφος, ο κίνδυνος έκθεσής τους σε ατμούς πτητικών φυτοφαρμάκων είναι μεγαλύτερος.

Φυτοφάρμακα και παρενέργειες

Οι άμεσες παρενέργειες που έχουν αναφερθεί σε παιδιά περιλαμβάνουν:

• Δερματικούς Ερεθισμούς
• Αλλεργικές αντιδράσεις –άσθμα
• Γαστρεντερολογικά συμπτώματα
• Νευρολογικά συμπτώματα
• Ερεθισμός αναπνευστικού συστήματος
• Ειδικά σύνδρομα όπως η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ADHD - ΔΕΠΥ )

Η δε μακροχρόνια έκθεση ενός μικρού παιδιού, μπορεί να οδηγήσει σε ανωμαλίες στην ανάπτυξη, αυξημένη ευαισθησία σε μολύνσεις, ακόμη και σε καρκίνο. Σε αυτό το πλαίσιο, το θέμα των βιολογικών προϊόντων έρχεται πάλι δυναμικά στην επιφάνεια σαν μια εναλλακτική ασφαλή πρόταση. Είναι όμως έτσι;

Βιολογικά προϊόντα

Οι βιολογικές καλλιέργειες και τα προϊόντα τους, αποτελούν ένα πεδίο μεγάλου ενδιαφέροντος και έντονης αντιπαράθεσης. Η βιολογική καλλιέργεια, σαν αρχή περιορίζει ή αποκλείει πλήρως τη χρήση λιπασμάτων, ζιζανιοκτόνων και οποιωνδήποτε άλλων χημικών μεθόδων αύξησης της ανάπτυξης των φυτών. Κατ’ αντιστοιχία, στα βιολογικά κρέατα, με την απουσία πρόσθετων ουσιών στις ζωοτροφές. Η χρήση του όρου βιολογικά προϊόντα ή τρόφιμα αναφέρεται συγκεκριμένα σε τρόφιμα, που προκύπτουν με μέσα και μεθόδους βιολογικής ή οργανικής παραγωγής και τα οποία παράγονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2092/91. Το μεγάλο ερώτημα που εμφανίζεται ξανά και ξανά τα τελευταία χρόνια, είναι αν υπάρχει ουσιαστική διαφορά των προϊόντων αυτών από τα συμβατικά. Η απάντηση δεν είναι εύκολη και δεν μπορεί κάποιος να απαντήσει με ένα ναι ή όχι. Ως προς τη θρεπτική τους αξία, έρευνες έχουν δείξει ότι δεν υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο αυτών ειδών. Οι διαφορές εντοπίζονται (για τα βιολογικά προϊόντα) στα μειωμένα επίπεδα υπολειμμάτων εντομοκτόνων, νιτρικών και στο υψηλό αντιοξειδωτικό περιεχόμενο και πιο συγκεκριμένα, στις αυξημένες συγκεντρώσεις ουσιών με την ονομασία φυτοαλεξινες, που δεν είναι παρά τα φυσικά εντομοκτόνα που χρησιμοποιούν σαν άμυνα τα ίδια τα φυτά. Μέχρι στιγμής, οι έρευνες δεν έχουν καταλήξει αν αυτή η υψηλότερη συγκέντρωση σε αντιοξειδωτικά είναι πραγματικά και πρακτικά ωφέλιμη για τον ανθρώπινο οργανισμό. Από την άλλη, βλέπουμε ότι οι βιολογικές τροφές είναι πιο επιδεκτικές σε μολύνσεις από παθογόνους μικροοργανισμούς και έχουμε συσσώρευση φυσικών τοξινών στα φρούτα και στα λαχανικά, στην προσπάθειά τους να αμυνθούν απέναντι στα διάφορα ζιζάνια. Έτσι, από τη μια έχουμε συσσώρευση καλών ουσιών, όπως οι πολυφαινόλες και από την άλλη, συσσώρευση φυσικών τοξικών ουσιών. Φαίνεται λοιπόν, ότι χρειάζεται ακόμη αρκετή έρευνα για να μπορέσει κάποιος να απαντήσει με σιγουριά για την ποιοτική ή μη υπεροχή των βιολογικών προϊόντων.

Οικογενειακό τραπέζι

Σήμερα, με την οικονομική κρίση, είναι πρακτικά δύσκολο ένα τραπέζι να χρησιμοποιεί μόνο βιολογικά προϊόντα. Παρ’ όλα αυτά, ο μέσος καταναλωτής όμως μπορεί με απλούς τρόπους να μειώσει όσο το δυνατό περισσότερο την έκθεσή του στους προαναφερθέντες παράγοντες.

Τα φρούτα και τα λαχανικά με σκληρό εξωτερικό περίβλημα, όπως τα πορτοκάλια, έχουν πολύ λιγότερες πιθανότητες να έχουν φυτοφάρμακα, από φρούτα όπως π.χ. οι φράουλες.

Είναι αναγκαίο μετά την αγορά των φρούτων και των λαχανικών να τα πλένουμε σχολαστικά στο σπίτι. Μια πολύ ενδιαφέρουσα λίστα με ‘βρώμικα’ και ‘καθαρά’ φρούτα και λαχανικά υπάρχει στην βιβλιογραφία αυτού του άρθρου, που μπορεί να βοηθήσει τον αναγνώστη.
Αντίστοιχα, στο κρέας η αγορά του από πιστοποιημένους παραγωγούς και η αφαίρεση του λίπους και του δέρματός του, μειώνει την έκθεσή μας σε επικίνδυνες ουσίες, δεδομένου ότι τα φυτοφάρμακα τείνουν να συσσωρεύονται στον λιπώδη ιστό. Με απλά και λογικά βήματα μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα ασφαλές τραπέζι για όλη την οικογένεια με σύνεση και χωρίς μεγάλη οικονομική επιβάρυνση.

Μιχάλης Ρισσάκης
Τεχνολόγος Τροφίμων, M.Sc.

http://www.eumedline.eu/post/Viologika-trofima-Anagkaia-gia-thn-ygeia-twn-paidiwn

 

ΥΠΕΡΤΑΣΗ: ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ "ΡΙΞΕΤΕ";

Υπέρταση: Πώς θα την ''ρίξετε'';

Η υπέρταση αποτελεί ένα αρκετά συχνό πρόβλημα υγείας, που πλήττει κυρίως τους ηλικιωμένους αλλά και τους ενήλικες, ακόμη και παιδιά και εφήβους. Αποκαλείται μάλιστα «σιωπηρός δολοφόνος», γιατί μπορεί να μην δίνει συμπτώματα, αλλά ξαφνικά να οδηγήσει σε εγκεφαλικό επεισόδιο ή καρδιακή προσβολή. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι έχουν αυξημένη πίεση. Υπολογίζεται ακόμη, ότι η υπέρταση προκαλεί 7,5 εκατομμύρια θανάτους το χρόνο, το οποίο αντιστοιχεί στο 12,8% των θανάτων.

Αρτηριακή πίεση (Α.Π.) είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αρτηριών, προκειμένου να εισχωρήσει στους διάφορους ιστούς. Όταν μετράμε την πίεση παίρνουμε δύο τιμές: μια μεγάλη και μια μικρή. Η μεγάλη αναφέρεται στην πίεση, όταν ο καρδιακός μυς συστέλλεται και γι’ αυτό ονομάζεται συστολική και η μικρή, όταν ο καρδιακός μυς χαλαρώνει και ονομάζεται διαστολική. Φυσιολογικές τιμές είναι κάτω από 120 mm Hg για τη μεγάλη και κάτω από 80 mmHg για τη μικρή και γράφεται 120/80. Πάνω από αυτά τα όρια αυξάνει και ο κίνδυνος για επιπλοκές υγείας. Υπέρταση έχουμε όταν η πίεση είναι επίμονα μεγαλύτερη από ή ίση με 140/90.

Η υπέρταση είναι είτε ιδιοπαθής, όταν είναι άγνωστης αιτιολογίας, είτε δευτεροπαθής, όταν προκύπτει εξαιτίας άλλης νόσου, όπως ο διαβήτης ή η νεφρική νόσος. Οι παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση της πρωτοπαθούς υπέρτασης είναι γενετικοί και περιβαλλοντικοί. Από τους περιβαλλοντικούς παράγοντες οι σημαντικότεροι είναι το αυξημένο σωματικό βάρος, η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, διατροφικοί παράγοντες, όπως η υπερκατανάλωση αλατιού, η μειωμένη πρόσληψη καλίου και η κατάχρηση αλκοόλ, το κάπνισμα και το στρες.

Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε το ρόλο του βάρους, της άσκησης και της διατροφής στην αντιμετώπιση της υπέρτασης.

Έχει βρεθεί ότι όταν έχουμε απώλεια βάρους ίση με 5 κιλά, η πίεση πέφτει κατά 4,4/3,3 mm Hg και όταν η απώλεια είναι μεγαλύτερη, τα αποτελέσματα στη ρύθμιση της πίεσης είναι καλύτερα, σε συνδυασμό πάντα με την αντιυπερτασική αγωγή. Εξίσου σημαντική είναι η διατήρηση ενός υγιούς βάρους. Για τον λόγο αυτό, κάποιος υπερτασικός με πρόβλημα βάρους θα πρέπει να απευθύνεται σε έναν κλινικό διαιτολόγο-διατροφολόγο.

Ως προς την άσκηση, μια μελέτη έδειξε ότι το περπάτημα μειώνει την πίεση σε ενήλικες κατά 2 mm Hg κατά μέσο όρο. Σε μια δεύτερη μελέτη, βρέθηκε ότι η αερόβια άσκηση μείωσε κατά 4 mm Hg την συστολική ΑΠ και κατά 2 mm Hg τη διαστολική ΑΠ, ανεξάρτητα από απώλεια βάρους. Έτσι, συστήνεται 30 με 60 λεπτά ήπιας ή μέτριας έντασης φυσική δραστηριότητα για τις περισσότερες μέρες της εβδομάδας.

Ως προς τη δίαιτα, στους υπερτασικούς συστήνεται:

1. Μείωση της πρόσληψης νατρίου κάτω από 2300mg την ημέρα που αντιστοιχεί σε 6 g αλατιού. Αυτό επιφέρει πτώση της πίεσης κατά 2-8 mm Hg. Πέρα από το αλάτι που ρίχνουμε στο φαγητό θα πρέπει να υπολογίσουμε και αυτό που περιέχεται στις τροφές. Έτσι θα πρέπει να περιοριστεί η κατανάλωση φαγητού τύπου φαστ φουντ, αλμυρών σνακ, ξηρών καρπών, αλλαντικών, καπνιστών, τυριών, ελιών, σαλτσών, ζωμών κρέατος και κύβων, κονσερβών, αλατισμένων βουτύρων. Επιπλέον, θα πρέπει να διαβάζουν τις ετικέτες των επεξεργασμένων τροφίμων και να επιλέγουν όσα είναι χαμηλά σε νάτριο (ίσο με ή κάτω από 0,1 g ανά 100 g τροφίμου). Για βελτίωση της γεύσης, μπορεί να χρησιμοποιηθούν μπαχαρικά και βότανα.

2. Δίαιτα πλούσια σε κάλιο. Έχει παρατηρηθεί ότι το κάλιο σχετίζεται αρνητικά με την υπέρταση. Πηγές καλίου είναι τα φρούτα, όπως η μπανάνα, το πορτοκάλι, το ακτινίδιο, λαχανικά όπως η ντομάτα, οι μπάμιες, το σπανάκι και τροφές, όπως η σοκολάτα και τα δημητριακά ολικής αλέσεως. Επιπλέον, στην αγορά κυκλοφορούν και τρόφιμα όπως μαργαρίνες και ροφήματα φρούτων που είναι εμπλουτισμένα με κάλιο.

3. Επαρκής πρόσληψη ασβεστίου. Βασικές πηγές είναι τα γαλακτοκομικά, τα αμύγδαλα, το σουσάμι και τα φασόλια.

4. Πρόσληψη τροφών πλούσιων σε μαγνήσιο όπως τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, οι ανάλατοι ξηροί καρποί και τα δημητριακά ολικής αλέσεως.

5. Κατανάλωση ψαριών τουλάχιστον 1 φορά την εβδομάδα.

6. Μειωμένη κατανάλωση ζωικών λιπαρών.

7. Μέτρια κατανάλωση αλκοόλ. Για τους άνδρες 20-30 g αιθανόλης, ενώ για τις γυναίκες 10-20 g. 20 g αιθανόλης αντιστοιχούν σε 400ml μπύρα, 170ml κρασί και 50 ml υψηλόβαθμα ποτά.

8. Μέτρια κατανάλωση καφέ. (400 mg ημερησίως) Ενημερωτικά, σε 1 φλιτζάνι (250ml) ο καφές φίλτρου περιέχει 60-120 mg καφεΐνης, ο στιγμιαίος καφές 60-80mg ενώ καφεϊνούχα ή ενεργειακά ποτά, 80mg. Τα αναψυκτικά τύπου κόλα περιέχουν περίπου 49mg ανα κουτάκι και η σοκολάτα γάλακτος 20mg/100g.


Ελένη Δελβινιώτη
Κλινική Διαιτολόγος- Διατροφολόγος

http://www.eumedline.eu/post/Ypertash-Pws-tha-thn-riksete

ΤΡΟΦΕΣ ΠΟΥ ΑΝΕΒΑΖΟΥΝ ΤΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗ

Τροφές που ανεβάζουν τη χοληστερόλη

Η χοληστερόλη είναι μια λιπαρή ουσία, η οποία είναι απαραίτητη για την λειτουργία του οργανισμού μας καθώς συμμετέχει στο σχηματισμό των κυτταρικών μεμβρανών αλλά και στην παραγωγή ορμονών. Η χοληστερόλη του αίματός μας προέρχεται από τη χοληστερόλη που συνθέτει ο οργανισμός μας και από τη χοληστερόλη των τροφών (διαιτητική). Όμως όταν οι τιμές της χοληστερόλης στο αίμα μας είναι πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, τότε το λίπος αποτίθεται στο τοίχωμα των αρτηριών με δυσάρεστα αποτελέσματα για τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Η χοληστερόλη δεν διαλύεται στο αίμα και για αυτό το λόγο χρειάζεται μεταφορείς για τη ¨μετακίνηση¨ της στο αίμα. Αυτοί οι μεταφορείς ονομάζονται HDL και LDL χοληστερόλη. Η LDL λέγεται αλλιώς και «κακή χοληστερόλη» γιατί βοηθάει στη μεταφορά της χοληστερόλης από το ήπαρ στους ιστούς και συμβάλλει στην αθηροσκλήρωση. Η HDL είναι η αποκαλούμενη «καλή χοληστερόλη» γιατί απομακρύνει τη χοληστερόλη από τις αρτηρίες και την οδηγεί στο ήπαρ, γι’ αυτό το λόγο πρέπει να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα.

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα όπως η κληρονομικότητα, η ηλικία, το φύλο, οι διατροφικές συνήθειες, το κάπνισμα και η άσκηση.

Όσον αφορά τη διατροφή, η υιοθέτηση δυτικού τύπου διαιτητικών συνηθειών είναι συχνή αίτια της εμφάνισης αυξημένων τιμών χοληστερόλης. Επειδή γενικότερα υπάρχουν διάφορες παρερμηνεύσεις πρέπει να διευκρινίσουμε μια κατάσταση. Πολλοί νομίζουν ότι η διαιτητική χοληστερόλη (π.χ. θαλασσινά) αυξάνουν τα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα. Πράγματι, η διαιτητική χοληστερόλη έχει μια μικρή επίδραση στα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα στους περισσότερους ανθρώπους. Όμως τα κορεσμένα λίπη και τα trans λιπαρά οξέα είναι οι κύριοι «ένοχοι» για την αύξηση της χοληστερόλης στο αίμα και όχι η διαιτητική χοληστερόλη.

Τα κορεσμένα λιπαρά οξέα ονομάζονται αλλιώς κι ως ¨κακά¨ λιπαρά οξέα. Τα κορεσμένα λιπαρά οξέα είναι κυρίως ζωικής προέλευσης βρίσκονται στο λίπος του κρέατος, στη πέτσα των πουλερικών, στα πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα, στα παχιά τυριά, στη μαγιονέζα, στην κρέμα γάλακτος, στο βούτυρο, το λαρδί, το μπέικον, στα λουκάνικα, στα αλλαντικά και σε ένα μεγάλο αριθμό επεξεργασμένων τροφίμων. Κορεσμένα λιπαρά υπάρχουν επίσης σε προϊόντα ζαχαροπλαστικής, καθώς και σε πολλά φαγητά από ταχυφαγεία. Η ημερήσια κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών οξέων δεν πρέπει να ξεπερνά το 7% της ημερήσιας θερμιδικής πρόσληψης.

Τα trans λιπαρά οξέα είναι λιπαρά που έχουν υποστεί τη βιομηχανική διεργασία της υδρογόνωσης, για να είναι ανθεκτικά στην οξείδωση και να έχουν στερεά μορφή. Τα trans λιπαρά οξέα όχι μόνο ανεβάζουν την ολική και την ¨κακή¨ χοληστερόλη αλλά κατεβάζουν και την ¨καλή¨ χοληστερόλη. Τα trans λιπαρά περιέχονται σε γαριδάκια, πατατάκια, κάποια μπισκότα, σε αρτοσκευάσματα τύπου κρουασάν, σε έτοιμες ζύμες και σφολιάτες, σε τηγανιτές πατάτες ταχυφαγείων, γενικά σε πολλά τυποποιημένα σνακ καθώς επίσης και στις σκληρές μαργαρίνες αλλά και σε διάφορες έτοιμες σάλτσες .

Για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε τον οργανισμό μας να ρυθμίσει τα επίπεδα της χοληστερόλης, μέσω της τροφής, θα πρέπει να μειώσουμε την κατανάλωση των κορεσμένων και trans λιπαρών οξέων και να αντικαταστήσουμε τα κορεσμένα λιπαρά οξέα από μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Τα ακόρεστα λιπαρά οξέα οδηγούν σε μείωση των επιπέδων της ολικής και της κακής χοληστερόλης. Μονοακόρεστα λιπαρά οξέα βρίσκονται στο ελαιόλαδο, το κραμβέλαιο και το αβοκάντο. Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα υπάρχουν στα λιπαρά ψάρια (σαρδέλες, σολομό, σκουμπρί), στις μαργαρίνες και στους ξηρούς καρπούς (καρύδια).

Η τήρηση μιας ισορροπημένης διατροφής με μια ποικιλία τροφίμων, η κατανάλωση 5 μερίδων φρούτων και λαχανικών, η επίτευξη ενός κατάλληλου σωματικού βάρους, η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας και η διακοπή του καπνίσματος θα σας βοηθήσουν στη ρύθμιση των επιπέδων της χοληστερόλης σας.

Σταματάκη Αστερία, Msc στην Κλινική διατροφή
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος
Επιστημονικός συνεργάτης στη Γαστρεντερολογική κλινική στο Νοσοκ.Νίκαιας και στο Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής

http://www.eumedline.eu/post/Trofes-poy-anevazoyn-th-xolhsterolh

ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ

γράφει η ΓΙΑΝΝΑ ΠΕΡΓΑΝΤΑ
Φαρμακοποιός
Μεσολογγίου 46, Ν. Ιωνία
τηλ. 2772430, 2759741 FAX: 2770135

Πολλές φορές στο σπίτι μπορεί να μας συμβεί κάποιο πρόβλημα. Υπάρχουν φυσικοί τρόποι για να αντιμετωπίσουμε τα διάφορα προβλήματα που μπορεί να έχουμε. Γι’ αυτό το λόγο θα σας δώσουμε μερικά από τα «πρώτης ανάγκης» βότανα, αιθέρια έλαια, λάδια και αλοιφές που πρέπει να έχουμε πάντα στο σπίτι για να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με τρόπο φυσικό τα διάφορα προβλήματα που μπορεί να συμβούν σε μας, αλλά και σε άλλους στο σπίτι.

Μερικά από τα βότανα που πρέπει να έχουμε στο σπίτι είναι:
Χαμομήλι, Τίλιο, Φασκόμηλο, Μέλισσα, Τσάι πράσινο, Μέντα, Βαλεριάνα, Μάραθο, Γλυκάνισο, Βάλσαμο, Λεβάντα, Θυμάρι, Ρίγανη, Αλτέα

Μερικά από τα αιθέρια έλαια που πρέπει να έχουμε στο σπίτι είναι:
Λεβάντα, Μέντα, Χαμομήλι, Δενδρολίβανο, Θυμάρι, Ευκάλυπτος, Γαρύφαλλο

Μερικά από τα λάδια που πρέπει να έχουμε στο σπίτι είναι:
Σιτέλαιο, Αμυγδαλέλαιο, Υπέρικος, Δαφνέλαιο

Μερικές από τις αλοιφές που πρέπει να έχουμε στο σπίτι είναι:
Άρνικα, Καλέντουλα, Rescue Remedy Cream (Bach), Αλοιφή με υπέρικο, Αλοιφή με ευκάλυπτο

ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ
Σε 1 ποτήρι του κρασιού βάζουμε σιτέλαιο και ρίχνουμε 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας. Κάνουμε επάλειψη τοπικά 3-4 φορές την ημέρα.
Επίσης η κρέμα υπέρικου ή κρέμα Rescue Remedy cream είναι ιδανική για τοπική χρήση. 
Κομπρέσα με λάδι υπέρικου μέσα στο οποίο έχουμε ρίξει λίγες σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντα είναι ιδανική για να τη βάζουμε τοπικά 2-3 φορές την ημέρα.

ΔΙΑΡΡΟΙΑ
Για την διάρροια ιδανικό είναι ένα ρόφημα από πράσινο τσάι. Σε 1 φλιτζάνι του τσαγιού βραστό νερό βάζουμε ένα κουταλάκι του γλυκού πράσινο τσάι, αφού βράσει για 2’ το κατεβάζουμε από την φωτιά και το αφήνουμε για 10΄το σουρώνετε και το πίνετε. Μπορείτε να πιείτε 2-3 φλιτζάνια του τσαγιού την ημέρα. Επίσης μπορείτε να κάνετε ρόφημα βαλεριάνας αλλά με ΠΡΟΣΟΧΗ. 1 κουταλάκι του γλυκού σε 1 φλιτζάνι βραστό νερό. Βράζεται για 2, πίνετε ΜΟΝΟ 1 φλιτζάνι του τσαγιού την ημέρα.

ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΟΣ
Για τον πονοκέφαλο, μπορούμε να κάνουμε ένα ρόφημα με χαμομήλι, λεβάντα, δενδρολίβανο και χρυσάνθεμο. Από αυτό το ρόφημα μπορείτε να πιείτε 1-2 φλιτζάνια του τσαγιού την ημέρα. 
Κομπρέσες με λεβάντα. Σε βρεγμένο πανί με κρύο νερό ρίχνετε 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντα ή lemon balm.

ΠΟΝΟΙ ΠΛΑΤΗΣ
Σε 1 ποτήρι του κρασιού ρίχνουμε αμυγδαλέλαιο και 4 σταγόνες από αιθέριο έλαιο juniper, ginger και κάνουμε μασάζ 2-3 φορές την ημέρα. Επίσης κομπρέσα ζεστή με αιθέρια έλαια juniper και ginger θα σας βοηθήσει. Προσοχή μετά από το μασάζ και τις κομπρέσες να μην εκτεθείτε στο κρύο.
Επάλειψη με κρέμα άρνικας 2-3 φορές την ημέρα βοηθά τους πόνους της πλάτης.

ΕΜΕΤΟΣ
Για τον εμετό, μπορούμε να κάνουμε ένα ρόφημα χαμομηλιού ή μέντας μέσα στο οποίο θα ρίξουμε 2 σταγόνες μέντα ή αιθέριο έλαιο.

ΠΥΡΕΤΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ
Σε 1 φλιτζάνι ρόφημα μέντας παγωμένο ρίχνουμε 2 σταγόνες αιθέριο έλαιο μέντας.

ΒΗΧΑΣ
Για τον βήχα, ιδανικό είναι ένα ρόφημα με μέλισσα, θυμάρι, γλυκόριζα. Πίνετε ένα φλιτζάνι 2-3 φορές την ημέρα. Επίσης, με φασκόμηλο ρόφημα μπορούμε να κάνουμε γαργάρες 2 φορές την ημέρα.

ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑ – ΓΡΙΠΗ
Για εντριβές σε 1 ποτήρι του κρασιού ρίχνουμε χαμομηλέλαιο και 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο ευκαλύπτου. 
Ένα ρόφημα με φασκόμηλο, θυμάρι, μέλισσα, μέντα βοηθά στο κρυολόγημα. Πίνετε 2-3 φλιτζάνια την ημέρα. Επίσης, επάλειψη με κρέμα με ευκάλυπτο στο στήθος και στη πλάτη βοηθά στους πόνους από το κρυολόγημα.

ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ
Για την δυσκοιλιότητα, μπορούμε να κάνουμε ένα ρόφημα με ραδίκι, χαμομήλι, μάραθο και να πίνουμε 1 φλιτζάνι το βράδυ.
Σε 1 φλιτζάνι βραστό νερό βάζουμε 1 κουταλάκι από το μίγμα και το αφήνουμε στη φωτιά για 2΄. Το κατεβάζουμε και το αφήνουμε στο νερό για 10΄, το σουρώνουμε και το πίνουμε.

ΑΛΛΕΡΓΙΑ _ ΚΝΗΣΜΟΣ
Για την αλλεργία και τον κνησμό μπορούμε να κάνουμε επαλείψεις με κρέμα καλέντουλας και κρέμα rescue. Βοηθούν στον κνησμό και μαλακώνουν την ερεθισμένη επιδερμίδα και την κοκκινίλα.

ΑΫΠΝΙΑ
Για την αϋπνία, ένα ρόφημα με βαλεριάνα, μέλισσα, χαμομήλι που πίνουμε το βράδυ πριν τον ύπνο βοηθά στην αϋπνία. ΠΡΟΣΟΧΗ: για 100 γρ. από το μίγμα βάζουμε 40 γρ. μέλισσα, 40 γρ. χαμομήλι και 20 γρ. βαλεριάνα. Από αυτό το μίγμα, βάζουμε ένα κουταλάκι του γλυκού σε 1 φλιτζάνι βραστό νερό και το αφήνουμε για 15΄, το σουρώνουμε και πίνουμε 1 φλιτζάνι το βράδυ πριν τον ύπνο.

Όλα τα βότανα πρέπει να προσέχουμε από πού τα αγοράζουμε. Τα φαρμακεία είναι ένας χώρος που είμαστε σίγουροι για την ποιότητα των βοτάνων και για την ασφαλή συντήρησή τους και προέλευσή τους. Η συντήρηση των βοτάνων στο σπίτι έχει πολύ μεγάλη σημασία. Πρέπει αν τοποθετούμε τα βότανα σε γυάλινα βάζα, μακριά από υγρασία και πολύ φως. 
Τα αιθέρια έλαια και τα λάδια πρέπει να φυλάσσονται σε σκουρόχρωμα γυάλινα μπουκάλια μακριά από το φως. 
Επίσης, τα φυτικά λάδια και τα αιθέρια μπορείτε να τα βρείτε σε επιλεγμένα φαρμακεία.
Επίσης, οι κρέμες και ότι άλλο χρειαστείτε μπορείτε να τα βρείτε στα φαρμακεία. Στα φαρμακεία μπορείτε επίσης να ζητήσετε συμβουλές και να σας βοηθήσουν σε ότι απορίες μπορεί να έχετε σχετικά με τα βότανα και τα άλλα που χρειάζεστε για το φυσικό φαρμακείο. 
Όλα τα βότανα δεν είναι ακίνδυνα και θέλουν προσοχή στην χρήση του.
Τα αιθέρια έλαια επίσης θέλουν προσοχή να μην έρθουν σ’ επαφή με τα μάτια και το στόμα.
Τα βότανα, τα λάδια, αιθέρια έλαια και οι κρέμες να φυλάσσονται μακριά από τα παιδιά

http://www.ionianet.gr/health/pharmacy.htm